Phương pháp quản lí sâu cuốn lá nhỏ hại lúa

8 phút, 48 giây để đọc.

Hiện nay trên đồng ruộng lúa mùa, trà chính vụ đang giai đoạn cuối đẻ nhánh, trà muộn đang giai đoạn đẻ nhánh rộ. Thời tiết nắng nóng kéo dài xen kẽ có mưa, thuận lợi cho cây trồng sinh trưởng phát triển, cũng là điều kiện thuận lợi cho các đối tượng sâu bệnh phát sinh và gây hại, đặc biệt là sâu cuốn lá nhỏ.

Tên khoa học Cnaphalocrocis medinalin. Họ Ngài Sáng (Pyralidae). Bộ Cánh Vảy (Lepidoptera). Sâu cuốn lá nhỏ Cnaphalocrocis medinali là loài gây hại phổ biến trên các ruộng lúa khắp nước ta. Chúng gây hại nặng và thường gây hại thành dịch lớn trên diện rộng. Chúng nở rộ đồng loạt và gây hại tập trung vào các giai đoạn lúa đẻ nhánh, lúa phân hoá đòng và giai đoạn trỗ bông.

Tuy sâu hại này rất phổ biến nhưng vẫn còn nhiều bà con nông dân chưa hiểu hết về chúng. Bài viết này xin mang đến cho bà con những thông tin cụ thể về đặc điểm hình thái cũng như đặc điểm phá hại của chúng. Từ đó có được các biện pháp quản lí thích hợp nhằm phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ hại lúa. Bảo vệ đồng ruộng của người nông dân. Hạn chế tối đa khả năng gây hại của chúng, bải vệ năng suất vụ mùa.

Đặc điểm hình thái của sâu cuốn lá nhỏ Cnaphalocrocis medinalin

Sâu cuốn lá nhỏ Cnaphalocrocis medinalin là loài côn trùng biến thái hoàn toàn. Vòng đời của nó trải qua 4 giai đoạn. Trứng, sâu, nhộng, trưởng thành.

Trưởng thành của sâu cuốn lá nhỏ Cnaphalocrocis medinalin là một loài bướm. Bướm có chiều dài thân 8 – 12mm. Sải cánh rộng từ 19 – 23mm. Trên nền cánh màu vàng rơm, rìa cánh có 1 đường viền màu nâu đậm. Ở giữa cánh có 3 sọc màu nâu, 2 sọc bìa dài và sọc giữa ngắn. Trung bình bướm cái có thể đẻ đến 300 trứng. Trứng được đẻ rải rác hay thành từng nhóm dọc gân chính của lá. Mỗi nhóm từ 10 – 12 trứng. Ở cả hai mặt lá, nhưng mặt trên có nhiều trứng hơn.

Trứng của sâu cuốn lá nhỏ Cnaphalocrocis medinalin  có hình bầu dục. Dài khoảng 0,5mm. Chúng có màu trắng và chuyển sang màu vàng nhạt khi sắp nở.

Sâu non mới nở màu trắng sữa. Có lông nâu phủ khắp mình. Sâu lớn đủ sức dài khoảng 19 – 22mm, màu xanh lá mạ, thân chia đốt rất rõ ràng.

Nhộng dài từ 7 – 10mm màu nâu.

Vòng đời của sâu cuốn lá nhỏ (Cnaphalocrocis medinalin)

Vòng đời của sâu cuốn lá lúa trung bình khoảng 30 – 35 ngày. Bướm sống từ 5 – 10 ngày. Giai đoạn trứng từ 3 – 5 ngày. Sâu non sống khoảng 15 – 28 ngày. Nhộng sống từ 6 – 10 ngày.

Trong đó giai đoạn sâu non gây hại chiếm khoảng 15 – 28 ngày. Sâu non có từ 5 – 6 tuổi. Sâu non tuổi 2 – 3 sẽ nhả tơ khâu mép lá cuốn lại tạo thành bao để sốngnên gây khó khăn trong việc phòng trừ. Sâu cuốn lá nhỏ gây hại bằng cách ăn mô lá chỉ chừa lại lớp biểu bì màu trắng, ruộng lúa bị hại trông xơ xác, nhìn từ xa thấy bạc trắng, làm giảm khả năng quang hợp, cây lúa sinh trưởng phát triển kém, hạt bị lép lửng nhiều, ảnh hưởng đến năng suất.

Phương pháp quản lí sâu cuốn lá nhỏ hại lúa
Vòng đời sâu cuốn lá nhỏ

Thành trùng sâu cuốn lá nhỏ thường gọi là ngài có màu vàng rơm, thân dài khoảng hơn 1cm, đây là đặc điểm rất dễ nhận dạng. Khi chúng đậu, đặc điểm cánh xếp thành hình tam giác và khi có tác động vào chúng bay rất nhanh.

Một con sâu cuốn lá thường gây hại từ 3 – 5 lá trong một vòng đời và hóa nhộng ngay trong bao lá.

Lưu ý: vết thương ở mép lá do sâu cuốn lá tạo ra, tạo điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn bệnh xâm nhập và gây hại.

Tập quán sinh sống và cách gây hại của sâu cuốn  lá nhỏ hại lúa

Bướm

Thường hóa vũ về ban đêm, từ 9h tối đến sáng hôm sau. Ban ngày bướm trốn trong khóm lúa hoặc cỏ dại, khi bị tác động tới thì bay một đoạn ngắn trên lá lúa.

Tất cả những hoạt động như bắt cặp, đẻ trứng đều xảy ra ban đêm.

Bướm bị thu hút bởi nhiều ánh sáng đèn, nhất là bướm cái. Bướm cái đẻ trứng ở các ruộng lúa hoặc mạ có màu xanh đậm, rậm rạp và thích tập trung nhiều ở những ruộng gần bờ mương, gần nhà ở hoặc đường đi có bóng mát.

Sâu non

Sâu non mới nở rất nhanh nhẹn, bò khắp trên lá, thân cây và chui vào lá non, mặt trong của lá chúng ăn phần xanh, chừa lại lớp màng trắng mỏng trên lá lúa.

Sâu non sang tuổi 2, sâu bò đến các lá già nhả tơ ở 2 bìa lá lúa khoảng giữa lá, sợi tơ gặp không khí khô và rút 2 bìa lá lại, mặt trên lá cuốn vào bên trong thành một cái bao theo chiều dọc lá lúa, sâu ẩn trong đó và cạp ăn phần xanh của lá để sinh sống. Chỉ có 1 sâu trong 1 cuốn lá.

Sâu tuổi lớn có thể ăn 1 – 2 lá lúa trong một ngày và có khả năng nhả tơ gập lá theo chiều ngang, đôi khi chập 2 – 5 lá cuốn thành 1 bao.

Sâu phá hại

Sâu nằm trong bao, có thể ăn phá suốt ngày đêm. Sâu còn có thể di chuyển hẳn ra khỏi bao cũ để gây hại các lá mới. Một con sâu từ khi nở đến khi trưởng thành có thể gây hại từ 3 – 5 lá.

Sâu thường di chuyển vào buổi chiều, nếu trong ngày trời mưa hoặc râm mát thì sâu có thể di chuyển bất cứ lúc nào. Sâu non lớn đẩy sức chuyển từ xanh sang vàng hồng và có thể hóa nhộng ngay nơi đã sinh sống hoặc chui ra khỏi bao cũ tìm vị trí khác hóa nhộng.

Sâu có thể nhả tơ, cắn đứt hai đầu lá và bịt lại thành bao kín để hóa nhộng bên trong. Lá lúa bị sâu gây hại sẽ khô, cây héo, giảm năng suất, nhất là khi sâu tấn công lá cờ.

Các yếu tố ảnh hưởng đến mật độ

Thức ăn: Giống lúa nhảy nhiều chồi, lá xanh đậm, thu hút bướm tới đẻ trứng. Lúa được trồng nhiều vụ trong một năm nên trên đồng ruộng lúc nào cũng có thức ăn cho sâu.

Thời tiết: Sâu cuốn lá nhỏ sinh trưởng và phát triển thích hợp vụ Đông Xuân vì thời tiết thuận lợi để cây lúa phát triển tốt. Nhiệt độ thích hợp đối với sâu cuốn lá nhỏ là 25 – 29ºC, và ẩm độ trên 80%.

Thiên địch: Nhóm thiên địch của sâu cuốn lá nhỏ có vai trò quan trọng trên đồng ruộng, chủ yếu gồm các loài sau:

Ong họ Trichogrammatidae ký sinh trứng.

Ong thuộc các hoh Braconidae, Ichneumonidae, Chalcididae thường ký sinh ấu trùng và nhộng.

Nấm và virus ký sinh sâu.

Một số loài bộ Cánh Cứng ăn ấu trùng.

Một số loài nhện, chuồn chuồn ăn bướm.

Biện pháp phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ lúa

Biện pháp canh tác, kỹ thuật:

Vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ dại. biện pháp trồng và chăm sóc lúa hợp lý. Kết hợp sử dụng phân bón cho lúa hiệu quả nhằm cung cấp đầy đủ, cân đối dinh dưỡng cho lúa ngay từ đầu, tạo điều kiện cho cây lúa phát triển khỏe mạnh, cứng cáp, hạn chế sâu hại.

Biện pháp sinh học: 

Chú ý bảo vệ hoặc bổ sung thiên địch như ong mắt đỏ Trichogramma sp., nấm… Ký sinh thiên địch của sâu cuốn lá nhỏ rất đa dạng từ các loài ong, nấm, các loài ăn thịt… 

Biện pháp hóa học:

Dùng các loại thuốc Padan 95SP, Regent 800WP, Sumithion 50EC, Karate 2.5EC… phun khi sâu còn tuổi 1-2, sâu đã lớn cần phá bao lá trước khi phun mới có hiệu quả.

Thời điểm phun thuốc thích hợp nhất:

Sự phát dục của sâu cuốn lá nhỏ phụ thuộc vào sự sinh trưởng, phát triển của từng trà lúa. Trên cùng một cánh đồng có nhiều trà lúa cấy ở các thời vụ khác nhau thì trứng sâu cuốn lá nhỏ nở rộ cũng ở các thời điểm khác nhau. Những ruộng lúa cấy trước, nhanh tốt, ruộng lúa thừa đạm, lá xanh đen, những ruộng gần khu dân cư, gần đường quốc lộ, khi trời tối sẽ có nhiều ánh sáng nên mật độ bướm sẽ cao hơn, trứng sâu cũng nở sớm hơn.

Khi bướm xuất hiện đồng loạt

Quan sát đồng ruộng, khi thấy bướm xuất hiện đồng loạt. Tiến hành phun thuốc sau 5 – 7 ngày để diệt sâu mới nở sẽ có hiệu quả cao hơn. Thăm đồng 2 ngày/lần. Xua ngọn lá lúa kiểm tra thấy mật độ bướm giảm đột ngột so với thời điểm bướm ra rộ.

Phương pháp quản lí sâu cuốn lá nhỏ hại lúa
Sâu cắn phá lúa

Chỉ phun thuốc trừ sâu cuốn lá nhỏ trên những diện tích có mật độ sâu non đến ngưỡng phòng trừ từ 20 con/m2 trở lên đối với giai đoạn đẻ nhánh vì trong giai đoạn này sâu gây hại ở mật độ thấp sự thiệt hại không đáng kể vì cây lúa có khả năng tự bù đắp. Trong giai đoạn dòng – trỗ mật độ khoảng từ 6 – 9 con/m2 trở lên. Thì tiến hành phun thuốc bảo vệ thực vật để diệt trừ.

Lưu ý:

Đây là đối tượng phổ biến trên đồng ruộng. Nếu chúng ta thường xuyên phun thuốc sớm hoặc phun định kỳ có thể làm sâu dễ kháng thuốc hoặc dẫn đến mất cân bằng sinh thái ngoài đồng ruộng. Làm cho rầy nâu dễ bộc phát. Do đó để phòng trừ tốt nhất bà con cần tích cực kiểm tra, giám sát đồng ruộng. Theo dõi sát sao diễn biến phát sinh, phát triển của sâu cuốn lá nhỏ.

Nguồn: phanbonsongma.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Phương Pháp Trồng Trọt

Phương pháp quản lí bọ nhảy trên cây cải

Phương pháp quản lí bọ nhảy hại cải hiệu quả

Ngày nay bà con nông dân thực hiện sản xuất rau màu ngắn ngày ngày một nhiều. Các loại rau …
Xem Chi Tiết
Phương pháp quản lí nhện đỏ trên cây trồng hiệu quả

Phương pháp quản lí nhện đỏ trên cây trồng hiệu quả

Nhện đỏ là loài côn trùng nguy hiểm cho cây trồng. Chúng đã trở thành nỗi ám ảnh của biết …
Xem Chi Tiết

Phương pháp quản lí sâu cuốn lá nhỏ hại lúa

Hiện nay trên đồng ruộng lúa mùa, trà chính vụ đang giai đoạn cuối đẻ nhánh, trà muộn đang giai …
Xem Chi Tiết
Phương pháp quản lí sâu đục thân hại ngô hiệu quả

Tìm hiểu về biện pháp phòng trừ sâu đục thân hại ngô

Sâu đục thân là một lọai sâu thường gây hại rất nặng đối với cây bắp ở nhiều vùng trồng …
Xem Chi Tiết
Phương pháp quản lí sâu đục thân bướm 2 chấm hại lúa

Phương pháp quản lí sâu đục thân bướm 2 chấm hại lúa

Sâu đục thân bướm 2 chấm gây hại biến đổi tùy theo giai đoạn sinh trưởng của cây lúa và …
Xem Chi Tiết
Phương pháp quản lí sâu keo mùa thu trong trồng ngô

Tìm hiểu cách xử lý sâu keo mùa thu trong trồng ngô

Những năm trở lại đây, sâu keo mùa thu đang dần trở thành một đối tượng gây hại nguy hiểm …
Xem Chi Tiết

Nuôi Thủy Sản

Nuôi dưỡng cá qua đông hiệu quả

Phương pháp chăm sóc nuôi dưỡng cá qua đông hiệu quả

Hiện nay, khí hậu trở nên khắc nghiệt do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Vì thế, dự báo …
Xem Chi Tiết
Biện pháp giảm chi phí thức ăn cho cá

Một số phương pháp giảm chi phí thức ăn trong nuôi cá

Trong nuôi trồng thủy sản, có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chi phí thức ăn. Bao gồm như chất …
Xem Chi Tiết
Kỹ thuật chọn giống cá chép

Tập tính và một số kỹ thuật chọn giống cá chép hiệu quả

Hiện nay, ở Việt Nam,hoạt động nuôi trồng thủy sản càng trở nên rất đa dạng. Bên cạnh những vuông …
Xem Chi Tiết
Nội dung tin đăngTướngquân Sơn

Tăng cường công tác quản lý đầm, ao nuôi

Đối với các ao nuôi cá ở những vùng úng trũng, hàng năm thường sẽ bị ảnh hưởng khi lũ …
Xem Chi Tiết
Ổn định độ pH trong ao nuôi tôm

Ảnh hưởng của Độ pH trong nuôi tôm và giải pháp ổn định

Trong nuôi tôm, việc ổn định độ pH là rất cần thiết. Bởi một trong những yếu tố môi trường …
Xem Chi Tiết
Ao nuôi tôm

Phương pháp kiểm tra và kiểm soát độ mặn của ao tôm

Trong ao nuôi tôm, yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của tôm chính là độ …
Xem Chi Tiết

Kỹ Thuật Chăn Nuôi

Bỏ túi phương pháp phòng và trị những căn bệnh tiêu biểu ở tằm

Để tằm có thể cho những sợi tơ chất lượng thì việc chăm sóc là điều cần thiết. Để tránh …
Xem Chi Tiết

Có thể bạn chưa biết: Phương pháp điều trị một số bệnh phổ biến ở nhím

Nhím là loại vật nuôi mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nuôi. Thịt nhím rất được ưa …
Xem Chi Tiết

Chăn nuôi vịt thịt sao cho hiệu quả

Được biết đến là loại thủy cầm phát triển nhanh, ít mắc bệnh và kiếm mồi giỏi, vịt mang lại …
Xem Chi Tiết

Phương pháp chăn nuôi chim cút hiệu quả

Chăn nuôi chim cút đẻ không chỉ giúp bà con thoát nghèo mà còn mang lại lợi nhuận khá cao …
Xem Chi Tiết

Chăn nuôi đà điểu với hiệu suất cao

Khá vất vả để thành thạo kỹ thuật chăn nuôi đà điểu sinh sản. Tuy nhiên, nếu người nuôi thực …
Xem Chi Tiết

Tổng hợp bệnh ở cua và cách chữa trị mà người nuôi cua nên biết

Cua cũng như các loài thủy sản khác sống ở trong nước, nên nước là môi trường sống của cua, …
Xem Chi Tiết